Doğum izni hesaplama

Analık ödeneği (doğum parası), 4/a kapsamında sigortalı çalışan annelere SGK tarafından doğum izni süresince ödenen geçici iş göremezlik tazminatıdır. Ödenek maaşın tamamı değil, yaklaşık üçte ikisidir — net maaş ve ödenek arasındaki farkı işveren kapatmaz; bu nedenle doğum izni döneminde gelir düşer.

Kanun No. 7578 (01/05/2026) ile doğum sonrası izin 8 haftadan 16 haftaya çıkarıldı; bu değişiklik ödenek süresini ve toplam tutarı neredeyse iki katına çıkardı. Çoğu rakip hesaplayıcı hâlâ eski 56 günlük rakamı göstermektedir; bu hesaplayıcı güncel yasayı yansıtır.

Analık ödeneği başvurusu işyeriniz veya e-Devlet üzerinden SGK'ya yapılır; doğumdan sonraki 5 yıl içinde başvurabilirsiniz. Ancak geç başvurularda işlemiş faiz ödenmez. Gereken belgeler: (1) işyerinizden alınan aktif sigortalılık belgesi, (2) kimlik belgesi, (3) doğum belgesi (nüfus kayıt örneği). İşvereniniz başvuruyu sizin yerinize SGK online sisteminden de tamamlayabilir.

Başvuru onaylandıktan sonra ödeme genellikle 1–2 hafta içinde banka hesabınıza aktarılır. İzin başlangıcında çalışıyor olmanız gerekmez; doğumdan önce işten ayrılmış olsanız bile 90 günlük prim şartını taşıyorsanız başvurabilirsiniz. Hesaplayıcı size tahmini ödenek tutarını ve toplam izin tarihlerini gösterir; SGK onayı için resmi başvuruyu ayrıca yapmanız gerekir.

Evet — 4/b kapsamındaki esnaf, serbest meslek ve çiftçiler de analık ödeneğine hak kazanabilir. Koşul aynıdır: doğumdan önceki 1 yılda en az 90 gün kısa vadeli sigorta (analık) primi ödenmiş olmalıdır. 4/b sigortalıları primleri kendileri ödediğinden, aktif prim borcu varsa şartı sağlayamayabilir; hak kazanmadan önce SGK prim borcunuzu e-Devlet üzerinden kontrol edin.

4/c kamu çalışanları ise SGK'dan ödenek almaz; analık izni süresince tam maaşlarını kurum bütçesinden alırlar. Hesaplayıcıdaki "Kamu (4/c)" seçeneği bu farkı yansıtır. 4/a özel sektör için ise ödenek işveren değil doğrudan SGK tarafından ödenir.

Evet — doğum tarihinde aktif sigortalı olma şartı yoktur; doğumdan önceki son 1 yılda 90 gün kısa vadeli sigorta priminin yatırılmış olması yeterlidir. Dolayısıyla doğumdan haftalar veya aylar önce istifa etmiş ya da sözleşmesi sona ermiş kişiler de prim günü şartını taşıyorlarsa başvurabilir.

Ancak iş sözleşmesi devam ederken izin kullanıyorsanız, doğum sonrası izin bitiminde işe dönüş hakkınız da güvence altındadır. Sözleşmesi sona ermiş kişilerin ödeneği alması mümkün olmakla birlikte işe dönüş güvencesi bulunmaz. Hak kazanıp kazanmadığınızı netleştirmek için e-Devlet'ten "SGK Hizmet Dökümü" sorgusunu yaparak son 365 gündeki prim gün sayınızı kontrol edin.

Evet — İş Kanunu Madde 74 uyarınca kanuni analık izni süresi (tekil için 168 gün, çoğul için 182 gün) kıdem tazminatı hesabında çalışılmış gün olarak sayılır. Doğum izni süresince iş sözleşmesi askıya alınmış sayıldığından kıdem süresi kesilmez.

Analık izninin ardından alınabilecek ücretsiz doğum izninin ilk 6 ayı da kıdeme dahil edilir; 6 ayı aşan süre ise kıdeme sayılmaz. Kıdem hesabınızı doğum izni dönemini de kapsayacak şekilde görmek için kıdem ve ihbar tazminatı hesaplayıcısını kullanabilirsiniz.

İş Kanunu Madde 74 uyarınca analık izninin sona ermesinin ardından anne ya da baba çocuğun bakımı için 6 aya kadar ücretsiz izin talep edebilir. Bu hak tek seferde ya da bölünmüş olarak kullanılabilir; işveren talebi reddedemez.

Ücretsiz izin döneminde maaş ve SGK kaydı durur; ancak iş güvenceniz devam eder ve sözleşme askıda sayılır. Emeklilik için prim günü kaybını önlemek istiyorsanız bu süre için isteğe bağlı sigorta başvurusu yapabilirsiniz. Ücretsiz iznin ilk 6 ayı kıdeme sayılır; 6 ayı aşan kısım ise kıdeme eklenmez.

Hayır — analık ödeneği gelir vergisinden, damga vergisinden ve SGK priminden muaftır. Hesaplayıcının gösterdiği "toplam ödenek" tutarı net olarak elinize geçecek rakamı yansıtır; herhangi bir kesinti yapılmaz. Emzirme ödeneği de vergi ve prim kesintisinden muaftır.

Bu muafiyet önemli bir avantajdır: ödeneğin üçte ikilik oranı net bazda hesaplandığından, maaştan yapılan standart SGK+vergi kesintileriyle kıyaslandığında fiili oran daha yüksek çıkabilir. Hesaplayıcı bu farkı net maaşınızla karşılaştırmalı gösterir.

Kanun, işvereni üçte birlik farkı tamamlamaya zorunlu kılmaz. Dolayısıyla çoğu özel sektör çalışanının doğum izni dönemindeki geliri brüt maaşının yaklaşık üçte ikisine düşer. Toplu iş sözleşmesinde veya bireysel iş sözleşmenizde "analık izni tamamlama ödemesi" hükmü varsa işveren farkı ödeyebilir; bunu sözleşmenizde kontrol edin.

Kamu çalışanları (4/c) bu farkla karşılaşmaz: kurum, izin süresince tam maaş ödeme yükümlülüğü altındadır. Hesaplayıcı özel sektör için yalnızca SGK ödeneğini hesaplar; işverenin yapabileceği ek ödemeyi otomatik dahil etmez.

Ücretsiz doğum izninde aktif SGK kaydınız durur; bu süre uzun vadeli sigorta (emeklilik, malullük, ölüm) kolları için hizmet süresi ve prim günü olarak sayılmaz. Genel sağlık sigortası (GSS) güvenceniz kısa süreli kesintilerde genellikle devam eder; ancak 30 günü aşan sürelerde GSS kapsamından çıkabilirsiniz.

Emeklilik prim günü kaybetmek istemiyorsanız ücretsiz izin süresince isteğe bağlı sigorta başvurusu yapabilirsiniz; bu şekilde uzun vadeli sigorta primlerinizi kendiniz ödeyerek hizmet sürenizi korursunuz. Kıdem açısından: ücretsiz iznin ilk 6 ayı kıdeme dahildir, 6 ayı aşan süre dahil değildir (İş Kanunu Madde 74).